Een typische voorstelling duurt ongeveer 45 minuten, de op- en afbouw niet meegerekend. Tijdens deze voorstelling vertelt Walter twee sprookjes, waarbij ik de lichtbeelden op een doek projecteer. We vragen van de scholen een goede ruime zaal te reserveren, meestal een gymzaal of een aula, die ook verduisterd dient te zijn -bijvoorbeeld met zwart landbouwplastic- voor de voorstelling begint. Het relatieve zwakke lichtvan de toverlantaarn maakt dit absoluut noodzakelijk.Walter bespeelt in combinatie met de vertelling diverse muziekinstrumenten (vooral een accordeon) om het dramatische effect van de voorstellingte verhogen. Ook is het de bedoeling dat de kinderen meezingen op bepaalde refreintjes, wat over het algemeen goed lukt. Vooral het verhaal van de Gelaarsde Kat ('Puss in Boots') doet het erg goed bij de kinderen, waarschijnlijk omdat het een erg Middeleeuwse sfeer uitstraalt en ook wat minder bekend is dan bijvoorbeeld Roodkapje.
Als 'lantaarnist' maak ik gebruik van een originele toverlantaarn en even originele lantaarnplaatjes uit de zogenaamde 'primus junior lecturers' series', in hun karakteristieke blauwe opbergdoosjes. Deze glasplaatjes zijn vierkant en meten 9 bij 9 centimeter, het professionele formaat van vroeger. Na pakweg negentig jaar vertonen de meeste glasplaatjes nog nauwelijks sporen van slijtage, ze zijn dus buitengewoon duurzaam. Er bestaan lantaarnplaten van bijna driehonderd jaar oud, die door sommige mensen nog steeds bij voorstellingen gebruikt worden. De plaatjes worden omgekeerd in soort houten schuif gestoken en voor de lens gebracht. Alles natuurlijk geheel volgens 'the old days', behalve dat ik een gewone gloeilamp als lichtbron gebruik, iets wat pas in de jaren '20 in Nederland de norm werd.
Wij zijn niet de enigen in Nederland die voorstellingen met de toverlantaarn geven, maar het blijft natuurlijk een vrij exclusief verschijnsel. Sommige mensen geven voorstellingen aan volwassenen, in plaats van aan kleine kinderen zoals wij. Het Nederlands Film Museum organiseert bijvoorbeeld elk jaar met Kerst een voorstelling in haar pand aan het Vondelpark.
Wij waren natuurlijk erg benieuwd hoe de kinderen zouden reageren op de vrij statische lantaarnbeelden, gezien het geweld van TV, computer en games waar ze dagelijks bloot staan. Zou het hen niet vervelen? Waarschijnlijk vanwege hun lage leeftijd, bleek het allemaal erg mee te vallen, maar we wagen ons voorlopig toch maar niet de klassen van de middenbouw.
Waarom geef ik eigenlijk toverlantaarnvoorstellingen?
De lantaarnvoorstelling is het perfecte instrument om te onderzoeken hoe de mensen van pakweg honderd jaar geleden nu echt naar de wereld keken. Natuurlijk is zo'n voorstelling ook slechts een interpretatie, maar je komt een heel eind. De beschilderde plaatjes werden waarschijnlijk een hele tijd bekeken, er werd een verhaal bij verteld (of er werd muziek gemaakt), dit alles bij wat we tegenwoordig beschouwen als bijzonder beroerd licht
Het moderne beeldbombardement van de televisie, staat in schril contrast met de glasplaatjes van de toverlantaarn, die elke winter opnieuw werden vertoond. De schaarste van nieuwe beelden of verhalen, werd waarschijnlijk niet als een tekort ervaren. In tegendeel, de herhaling dezelfde verhalen, jaar in en uit, droeg het kenmerk van een vertrouwd ritueel, dat door de toeschouwers enthousiast werd meebeleefd. De kreet 'dat ken ik al,' is waarschijnlijk volstrekt modern van aard.
Wil je meer weten over de lantaarnvoorstellingen, neem dan contact met mij op via het kleine formuliertje op de homepage. Je ontvangt dan zo snel mogelijk bericht.